منبع : computer4all


امروزه در اغلب کشورهای پيشرفته از notbook و يا organizer در موارد متعددی استفاده بعمل می آيد.
با استفاده از دستگاههای فوق هر شخص دارای دفترچه آدرس ، برنامه ريزیروزانه ، ليست کارهائی که می بايست انجام شود ، دفترچه ياداشت ، ماشينحساب ، ليست پروژه ها و ساير گزارشات متنوع و مورد نياز خود بوده در صورتلزوم قادر به استفاده سريع از آنان خواهد بود. دستگاههای فوق دارای تمامامکانات لازم بمنظور برنامه ريزی و سازماندهی فعاليت های رايج زندگی میباشند. طی ساليان اخير دستگاه جديدی با قابليت های بمراتب بيشتر عرضه شدهاست که با استقبال چشمگير خريداران مواجه شده است . دستگاههای فوقPDA)Personal Digital Assistants) ناميده می شوند. PDA کامپيوترهایقدرتمندی بوده که براحتی در يک دست قرار می گيرند. عملکردPDA دربرخی مواردمشابه Organizer است ، با اين تفاوت که با استفاده از PDA می توان نامههای الکترونيکی خود را دريافت و يا به موسيقی گوش داد. ميزان فروش PDA اززمان عرضه تاکنون يک رکورد تاريخی را ثبت کرده است .
تاکنون بيش از نه ميليون کامپيوتر دستی (PDA) فروخته شده است . اکثر PDAفروخته شده متعلق به شرکت Palm می باشند. شرکت های ديگر نيز محصولات خودرا در اين زميته توليد و به بازار عرضه نموده اند ، بنابراين با توجه بهرقابت موجود می توان نمونه ای را تهيه نمود که دقيقا" منتاسب با خواستههای هر فرد باشد.


مبانی PDA

PDA به دو گروه عمده: کامپيوترهای دستی (Hand-held) و کامپيوترهایPalm-Sized تقسيم می گردند. مهمترين تفاوت بين دو گروه فوق اندازه ، نوعنمايشگر و نحوه ورود اطلاعات است . کامپيوترهای دستی در مقايسه نسبت بهکامپيوترهای Palm-Sized ، بزرگتر و سنگين تر می باشند. اين نوع کامپيوترهادارای صفحات نمايشگر LCD بزرگتر ويک صفحه کليد کوچک بهمراه ترکيب تکنولوژیTouch-screen برای ورود اطلاعات می باشند. کامپيوترهای Palm-Sized سبک ترو کوچک تر می باشند. اين نوع از کامپيوترها از صفحات نمايشگر LCD کوچک وتکنولوژی stylus/touch-screen و برنامه های تشخيص تايپ دستی برای وروداطلاعات استفاده می نمايند.

صرفنظر از نوع PDA ، تمام آنها دارای پتانسيل های سخت افزاری مشابه ای می باشند:

ريزپردازنده

سيستم عامل

حافظه

باطری

نمايشگرهای LCD

دستگاه ورودی ( دکمه هائی بهمراه نمايشگرهای touch-screen و يا صفحه کليد )

پورت های ورودی و خروجی

نرم افزارهای کامپيوترهای شخصی


ريزپردازنده

دستگاههای PDA مشابه کامپيوترهای شخصی و يا Laptop از ريزپردازنده استفادهمی نمايند. ريزپردازنده بمنزله مغز يک PDA بوده و تمام عمليات مربوطه رابر اساس دستورالعمل های برنامه ريزی شده انجام می دهند. برخلافکامپيوترهای شخصی ، دستگاههای PDA از ريزپردازنده های کوچکتر و ارزانتراستفاده می نمايند. پردازنده های Motorola Dragonball و هيتاچی SH7709aنمونه هائی در اين زمينه می باشند. با اينکه سرعت پردازنده های فوق درمقايسه با پردازنده های استفاده شده در کامپيوترهای شخصی بمراتب کمتر است( سرعت پردازنده های فوق بين 16 تا 75 مگاهرتز می باشد ) ولی پردازندهاستفاده شده در اين نوع از کامپيوترها متناسب با وظايفی است که بر عهدهآنان گذاشته شده است . ابعاد کوچک و قيمت پايين اين نوع از کامپيوترها ،سرعت پايين ( نسبت به کامپيوترهای شخصی) آنها را کم رنگ می نمايد. شکل زيريک نمونه از ريزپردازنده های Motorola Dragonball را نشان می دهد.

سيستم عامل

سيستم عامل شامل دستورات از قبل برنامه نويسی شده ای می باشد که بهپردازنده عمليات مربوطه را ديکته خواهد کرد. سيستم های عامل استفاده شدهدر کامپيوترهای PDA به پيچيدگی سيستم های عامل استفاده شده در کامپيوترهایشخصی نمی باشند. اين نوع از سيستم های عامل دارای مجموعه دستورات کمتریبوده که به حافظه کمتری نياز خواهند داشت . مثلا" سيستمعامل Palm به100کيلو بايت حافظه بيشتر نياز ندارد.( کمتر از يک درصد نسبت به حافظهمورد نياز برای نصب ويندوز 98 و يا MAC OS ) . کامپيوترهای PDA عمدتا" ازدو نوع سيستم عامل استفاده می نمايند : Palm OS)3COM) يا PocketPC . سيستمعامل Palm os ، به حافظه کمتری نياز داشته و دارای سرعت بيشتر می باشد.اغلب کاربران نيز از سادگی استفاده از سيستم عامل Palm ابراز رضايت مینمايند.سيستم عامل PocketPC نمايشگرهای رنگی، گرافيک، نسخه های خاصی ازنرم افزارهای Word,Excel و ساير دستگاهها ( نظير Built-in MP3 player,MPEGmovie Player ) را حمايت می نمايد. سيستم عامل فوق با توجه به ماهيت خودبه فضای بيشتری از حافظه نياز نداشته و سرعت آن نسبت به Palm Os کمتر است. با توجه به گسترش استفاده از اين نوع کامپيوترها در سطح جهان ، شرکت هایمتعددی در حال پياده سازی نرم افزارهای خاص برای استفاده تحت دو سيستمعامل فوق می باشند.

حافظه

کامپيوترهای PDA دارای هارد ديسک نمی باشند. برنامه های مورد نظر ( دفترچهتلفن ، ماشين حساب ، دفترچه ياداشت و سيستم عامل) در يک نوع حافظه ROMذخيره می گردند. اطلاعات فوق زمانيکه کامپيوتر خاموش است ، همچنان درحافظه باقی خواهند ماند. داده ها و ساير برنامه هائی که توسط کاربراناضافه می گردد ، در حافظه RAM دستگاه ذخيره می گردند. رويکرد فوق نسبت بهکامپيوترهای شخصی دارای چندين مزيت است .زمانيکه PDA روشن می گردد ، تمامبرنامه ها بلا فاصله قابل استفاده بوده و نيازی به معطل شدن برای فعال شدنهر يک از برنامه ها نخواهد بود. زمانيکه محتويات يک فايل تغيير داده میشود ، اطلاعات جديدد بصورت اتوماتيک ذخيره خواهند شد و نيازی به استفادهاز دستور Save نخواهد بود. زمانيکه دستگاه خاموش می گردد ، اطلاعات همچناندر حافظه باقی خواهند ماند.( چون از باطری استفاده می گردد). تمامکامپيوترهای PDA از حافظه های Solid-state استفاده می نمايند. برخی ازحافظه Static RAM و برخی ديگر از حافظه Flash استفاده می نمايند. برخیديگر نيز از حافظه های قابل حمل ( تعويض ) استفاده می نمايند. حداقل حافظهکامپيوترهای PDA دو مگابايت است . برخی از مدل های پيشرفته PDA دارایحافظه ای بين 5 تا 32 مگابايت می باشند. سيستم عامل PocketPC نسبت به PalmOS فضای بيشتری از حافظه را اشغال خواهند کرد ، بنابراين کامپيوترهای PDAکه از سيستم عامل PocketPC استفاده می نمايند ، بين 16 تا 32 مگابايتحافظه استفاده می گردد. در برخی از مدل های PDA امکان ارتقاء حافظه نيزوجود دارد.

شکل زير نمای درون يک PDA را نشان می دهد. درقسمت ميانی برد فوق ،پردازنده قرار گرفته و در سمت چپ و در بخش بالای ريزپردازنده ، تراشه هایحافظه قرار گرفته اند.

باطری

برق مورد نياز کامپيوترهای PDA توسط باطری تامين می گردد. برخی از مدل هایPDA از باطری الکالاين (AAA) استفاده می نمايند. برخی ديگر از مدل های PDAاز باطری های با قالبيت شارژ مجدد( Lithium,nickel-cadmium,nickel-metalhybride) استفاده می نمايند عمر مفيد باطری بستگی به PDA و نوع استفاده ازآن دارد. موارد زير باعث مصرف بالای باطری می گردد:

سيستم عامل

حافظه بيشتر

نمايشگرهای LCD رنگی

ضبط صوت

Mp3 Player

عمر يک باطری می تواند از دو ساعت تا دو ماه، باتوجه به نوع PDA و امکاناتمربوطه باشد . اکثر کامپيوترهای PDA دارای سيستم مديريت Power می باشند.سيستم فوق باعث افزايش عمر مفيد يک باطری می گردد. در صورتيکه عمر باطریبگونه ای باشد که نتوان دستگاه را روشن نمود ( پيشاپيش هشدار خواهد داد) ،به اندازه کافی برای نگهداری اطلاعات موجود در RAM فرصت خواهد بود. درصورتيکه عمر مفيد باطری بطور کامل به اتمام رسيده باشد و يا آنها را ازدستگاه خارج کرده باشيد ، تقريبا" يک دقيقه فرصت خواهد بود تا باطری راتعويض نمود ( ترانزيستور موجود در سيستم شارژ خود را ازدست نداده باشد )در صورت تخليه شارژ ترانزيستور موجود در سيستم و عدم استفاده از زمان يکدقيقه ای بمنظور تعويض باطری ، اکثر دستگاههای PDA اطلاعات خود را از دستخواهند داد. با گرفتن Backup از اطلاعات موجود در PDA بر روی يک کامپيوترشخصی و يا يک LapTop می توان اثرات جانبی را به حداقل مقدار خود رساند.دستگاههای PDA دارای آداپتورهای AC برای استفاده از برق شهری نيز میباشند.

نمايشگر LCD

کامپيوترهای PDA دارای يک نوع خاص از صفحات نمايشگر LCD می باشند. برخلافکامپيوترهای شخصی که نمايشگرهای LCD بعنوان دستگاههای خروجی مورد استفادهقرار می گيرند ، دستگاههای PDA از نمايشگرهای خود برای ورودی و خروجیاستفاده می نمايند. نمايشگرهای LCD دستگاههای PDA بمراتب کوچکتر ازنمايشگرهای laptop است . کامپيوترهای Hand-held ( نوعی خاصی از دستگاههایPDA) از صفحات نمايشگر بزرگتری نسبت به کامپيوترهای Palm-Sized استفاده مینمايند. نمايشگرهای PDA دارای ويژگی های زير می باشند :

LCD و يا Enhanced LCD و يا CSTN

دارای وضوح تصوير 160*160 و 320 * 240 می باشند

سياه و سفيد ( 16 رنگ خاکستری ) و يا رنگی ( 65.536 رنگ )

ماتريس های Active و يا Passive ( ماتريس های Active شفاف تر و خواندن اطلاعات آسان تر است )

Reflective و يا Backlit . ( نمايشگرهای Backlit برای استفاده در نور پايين مناسب می باشند)

دستگاه ورودی

در کامپيوترهای PDA ، بمنظور ورود اطلاعات و دستورات از روش های متفاوتیاستفاده می شود.کامپيوترهای Hand-held عموما" از يکدستگاه صفحه کليد خيلیکوچک و ظريف همراه با يک touch-screen استفاده می نمايند. کامپيوترهایpalm-Sized از يک قلم فولادی و يک touch-screen همراه با يک برنامه تشخيصتايپ دستی استفاده می نمايند. هر يک از مدل های فوق دارای مجموعه ای ازدکمه ها بمنظور فعال کردن نمايشگر و يا برنامه ها می باشند.

نمايشگر کامپييوترهای Palm-sized ، يک صفحه بسيار نازک چهار اينچی است کهاز آن هم بعنوان دستگاه ورودی و هم بعنوان دستگاه خروجی استفاده میگردد.کامپيوترهای فوق بمنظور نمايش اطلاعات از يک LCD استفاده می نمايند.در قسمت بالای LCD يک touch-screen وجود داشته که می توان با استفاده ازيک مداد شبه فولادی و يا ورود مستقيم داده ، اطلاعاتی را وارد کرد.زمانيکه مداد فولادی با صفحه تماس برقرار می نمايد ، روکش پلاستيکی موجودبر روی نمايشگر ، به سمت پايين حرکت تا با سطح شيشه ای تماس برقرار نمايد.عمليات فوق باعث می گردد يک ميدان ولتاژ ايجاد گردد ، ميدان فوق توسطدرايورtouch-screen ضبط می گردد. با ارسال يک جريان الکتريکی افقی و درادامه عمودی ، touch-screen مختصات X,Y مربوطه به نقطه مورد نظر را بدستمی آورد. درايور در هر ثانيه هزاران مرتبه touch-scrren را پيمايش واطلاعات مورد نظر را برای هر يک از برنامه هائی که به آنها نياز دارند ،ارسال می دارند.

همانگونه که اشاره گرديد يکی ديگر از روش های ورود اطلاعات در کامپيوترهایPalm-Sized ، استفاده از يک برنامه تشخيص تايپ دستی است . با استفاده ازمداد فولادی بر روی نمايشگر کاراکترهائی رسم می گردد. نرم افزارهمراه PDA، کاراکترهای رسم شده را به حروف و يا ارقام تبديل می نمايد. در دستگاههایPalm ، نرم افزاری که حروف را تشخيص می دهد Graffiti ناميده می شود.بمنظور کمک به تشخيص کاراکترها توسط برنامه فوق ، می بايست حروف در يک بخشصفحه و ارقام در بخش ديگر رسم گردند. هر کاراکتر می بايست با يک حرکت بدونتوقف رسم گردد. بدين منظور می بايست از حروف " الفبائی مخصوص " استفادهکرد. مثلا" برای نوشتن حرف "A" می بايست "V" و يا برای حرف "F" از يک Lوارونه استفاده گردد.

يکی از اشکالات نرم افزار تشخيص تايپ دستی ، نياز به فراگيری روش های جديدبرای نوشتن است . سرعت نوشتن با استفاده از روش فوق نسب به تايپ دستی کندتر است . در صورت تمايل می توان از يک صفحه کليد Onscreen استفاده و ازمشکلات اشاره شده برحذر ماند. صفحه کليد فوق مشابه يک صفحه کليد معمولیاست . تنها تفاوت موجود استفاده از مداد فولادی برای ضربه زدن و فشردن هريک از کليدهای مورد نظر بر روی صفحه کليد است . برخی از مدل هایکامپيوترهای Palm دارای امکان جانبی صفحه کليد می باشند. استفاده از صفحهکليد فوق بمراتب راحتر از ساير موارد اشاره شده بوده خصوصا" در زمان ارسالE-mail است . اخيرا" برخی از مدل های PDA از تکنولوژی تشخيص صوت نيزاستفاده می نمايند. در اين مدل ها می توان با استفاده از ميکروفن اطلاعاتخود را بصورت صوتی وارد و توسط نرم افزار مربوطه عمليات تبديل صوت به دادهانجام خواهد شد.

دستگاههای ورودی و خروجی

کامپيوترهای PDA بگونه ای طراحی شده اند که تحت هر شرايطی قادر به استفادهاز کامپيوترهای شخصی و يا Laptop باشند. مثلا" می توان اطلاعاتی را ازکامپيوتر شخصی خود به PDA منتقل و يا اطلاعات را از PDA به کامپيوتر منتقلنمود. بنابراين يک PDA می بايست قادر به ارتباط با يک کامپيوتر شخصی باشد.مبادله اطلاعاتی بين PDA و PC اصطلاحا" data synchronization ناميده میشود. ارتباطات فوق در کامپيوترهای PDA از طريق پورت USB انجام می گيرد.علاوه بر استفاده از کابل ، بمنظور تبادل اطلاعات ، برخی از دستگاههای PDAدارای يک پورت مادون قرمز بوده که از امواج نوری برای تبادل اطلاعات بينيک کامپيوتر شخصی و PDA استفاده می شود. برخی ديگر از مدل های PDA از روشهای بدون کابل برای تبادل اطلاعات استفاده می نمايند. استفاده کنندگان PDAبمنظور دريافت و يا ارسال e-mail می بايست از يک ISP که امکان "بدون کابل" را نيز ارائه می دهد ، استفاده گردد. برخی ديگر از مدل های PDA دارای يکامکان جانبی بمنظور استفاده از مودم می باشند. امکان فوق بصورت جداگانه میبايست تهيه گردد.

نرم افزارهای کامپيوترهای شخصی و يا Laptop

بمنظور ارسال اطلاعات از دستگاه PDA به کامپيوتر های شخصی و بالعکس ، میبايست از نرم افزارهای خاصی نظير : HotSync برای کامپيوترهای PDA که ازسيستم عامل Palm OS و يا ActiveSync برای کامپيوترهائی که از سيستم عاملPocketPc استفاده می نمايند ، استفاده گردد. نرم افزار فوق می بايست برروی هارد ديسک کامپيوتر شخصی نصب تا امکان اتصال PDA به کامپيوتر شخصیتوسط يکی از روش های : کابل ، اشعه مادون قرمز ، بدون کابل و يا مودمفراهم گردد. با توجه به گسترش دستگاه های PDA شرکت های متعددی در سطح جهاناقدام به طراحی و پياده سازی نرم افزارهای مختص اين نوع از سيستم ها نمودهاند.

قابليت های PDA

دستگاههای PDA در ابتدا مشابه organizers رفتار می نمودند. آنها قادر بهذخيره آدرس ، شماره تلفن ، ثبت قرار ملاقات های روزمره و ... بودند.دستگاههای PDA در حال حاضر نيز عمليات فوق را انجام می دهند. پس از گذشتمدت زمانی کوتاه دستگاههای PDA متحول و پتانسيل های متعددی در آنها ايجادگرديد. امروزه با استفاده از دستگاههای PDA می توان اقدام به ارسال و يادريافت E-mail و يا بازيابی اطلاعات مورد نياز از اينترنت ، نواختن موزيک، مشاهده فيلم و بازيهای ويدئويی نمود. برخی از قابليت های PDA بشرح زيرمی باشند:

مديريت اطلاعات شخصی ( تمام مدل ها ) .

ذخيره اطلاعات مربوط به تماس با ديگران شامل : نام ، آدرس ، شماره تلفن ، آدرس E-mail

ايجاد ليست فعاليت های روزمره

ياداشت نويسی

دفترچه ياداشت

ثبت زمان وتاريخ قرار ملاقات ها

يادآوری قرار ملاقات

برنامه ريزی پروژه ها

ماشين حساب

ارسال و دريافت e-mail ( برخی از مدل ها )

استفاده از يک واژه پرداز ( برخی از مدل ها )

پخش فايل های موزيک mp3 ( برخی از مدل ها )

پخش فايل های فيلم MPEG ( برخی از مدل ها )

دريافت اطلاعات دلخواه از اينترنت( برخی از مدل ها )

بازيهای ويدئويی ( برخی از مدل ها )

ارتباط با ساير دستگاه ها نظير دوربين های ديجيتال ( برخی از مدل ها )